به‌گزارش قدس آنلاین، بورس از اواخر آبان سال جاری روند رو به رشدی را پشت سر گذاشت و جهش‌های قابل توجهی را تجربه ‌کرد؛ شاخص کلی که پیش‌بینی می‌شد تا انتهای سال به عدد ۴ میلیون و ۵۰۰ هزار تا ۵ میلیون واحد برسد همین چند هفته پیش به‌دلیل افزایش یکباره نرخ ارز و به‌ تبع آن رشد سود شرکت‌های صادرات‌محور، روی عدد ۴ میلیون و ۴۰۰ هزار واحد ایستاد؛ این اتفاق امیدها را برای رسیدن شاخص کل حتی تا ۵.۵ میلیون واحد تا انتهای سال افزایش داد. حتی برخی کارشناسان پا را فراتر گذاشته و رسیدن به اعدادی چون ۶ تا ۸ میلیون واحد تا حدود یک تا دو سال آینده را قابل دسترس می‌دانستند.

اما به‌یکباره شاهد ریزش‌های مداوم در بازار شدیم؛ ریزش‌ها تا جایی ادامه یافت که بورس کانال ۴ میلیون واحد را از دست داد. هرچند پس از مدتی دوباره قدری از این ریزش‌ها جبران شد، اما بازار همچنان در محدوده ابتدای کانال ۴ میلیون و انتهای کانال ۳ میلیون واحد در حالت رفت و برگشت است.

بررسی بازار سرمایه در هفته سوم بهمن نشان می‌دهد همچنان روند نزولی همراه با خروج سرمایه‌های حقیقی به موضوعی ادامه‌دار تبدیل شده و عواملی چون تداوم تنش‌های سیاسی و نظامی علیه ایران و وجود سایه احتمال جنگ بر سر کشور و نیز تحت تأثیر این مسائل کاهش شدید ریسک‌پذیری سرمایه‌گذاران موجب شده بورس روزهای بی‌فروغی را سپری کند. از طرفی افزایش جذابیت‌ در بازارهای موازی نظیر طلا و دلار به این موضوع کمک کرده و موجب شده سرمایه‌گذاران ترجیح دهند برای حفظ ارزش داراییشان بیش از گذشته وارد بازارهای سفته‌بازانه شوند تا بازاری چون بورس که آینده نامشخصی دارد.

کارشناسان بر این باورند بورس، امروز در وضعیت نامشخصی قرار دارد و باتوجه به اینکه به‌نظر می‌رسد متولیان هم هیچ برنامه‌ای برای بهبود وضعیت موجود نداشته باشند؛ درنتیجه خیلی نمی‌توان انتظار چشم‌اندازی روشن برای بازار سرمایه داشت.

به باور کارشناسان؛ بازار از منظر قیمتی ارزنده است، اما سرمایه‌گذاران تا زمان شفاف شدن شرایط سیاسی و اقتصادی همچنان با احتیاط و صبر رفتار می‌کنند. آنان بر این عقیده‌اند چنانچه ریسک‌های کلان سیاسی کاهش یابد بازار سرمایه باتوجه به ارزندگی فعلی سهام و از طرفی افزایش نرخ دلار (که البته هنوز اثرش به‌طور کامل در قیمت سهام منعکس نشده است)، شاهد بهبود در چشم‌انداز بازار خواهیم بود. اما در صورت ادامه‌دار شدن ریسک‌های سیاسی و ژئوپلیتیک، بازار با فشار منفی مواجه می‌شود و آن‌گاه نه‌تنها باید منتظر ریزش‌های بیش از امروز باشیم، که پیش‌بینی‌های رسیدن به عدد ۵ تا ۵.۵ میلیون واحد هم قابلیت تحقق نخواهند داشت. بنابراین شاید بتوان گفت بورس ایران امروز بیش از هر چیز دیگری نیازمند کاهش نااطمینانی‌های کلان و بازنگری در نوع حکمرانی است.

مقایسه واقعی بازارهای مالی در گرو شفافیت ارقام در همه بازارها

فردین آقابزرگی، تحلیلگر بازار بورس در گفت‌وگو با قدس مقایسه میزان بازدهی بورس با سایر بازارهای موازی نظیر خودرو و مسکن را مقایسه درستی ندانست و گفت: ما زمانی می‌توانیم بازارهای مالی را با هم مقایسه کنیم که عدد و رقم شفاف و واقعی این بازارها را داشته باشیم در این صورت است که مقایسه صحیح است. بازار طلا و دلار را که کنار بگذاریم و به سراغ بازارهایی نظیر خودرو و مسکن برویم باید بگویم که این دو بازار نه‌تنها شاهد رشدهای قابل توجه نیستند بلکه همچنان در رکود به ‌سر می‌برند؛ شاید در روزهای اخیر این دو بازار کمی رونق معاملاتی پیدا کرده باشند، اما این رونق لزوماً به معنای بهبود نیست.

وی با تأکید بر اینکه مزیت نقدشوندگی و شفافیت در بورس موجب می‌شود همه به وضوح فراز و نشیب‌ها و افزایش و کاهش‌ها را در آن مشاهده ‌کنند، ابراز کرد: مقایسه زمانی می‌تواند به صورت کامل و با دقت انجام شود که اعداد و ارقام در سایر بازارها همچون در بورس شفاف باشد.

آقابزرگی ادامه داد: به‌صورت کلی اوراق بهاردار و بورس‌ها از تمامی ریسک‌های سیاسی و اقتصادی مستقیم و بلافاصله تأثیر می‌پذیرند و این رفتار کاملاً طبیعی است که وقتی در برابر ناملایمات و ناترازی‌های اقتصادی قرار داریم و شاهد این هستیم که بنیه مالی دولت به دلیل بی‌انضباطی مالی، فزاینده بودن سطح عمومی هزینه‌ها و ساختار ناصحیح اداره امور کشور رو به کاهش است؛ به‌طبع در این شرایط طرف‌های مقابل دولت که بخش خصوصی، پیمانکاران، بانک‌ها و صندوق‌های بازنشستگی هستند، تحت تأثیر قرار می‌گیرند.

وضعیت امروز بورس طبیعی است

این کارشناس بورس ضمن تأکید بر اینکه ذات بازار بورس بسیار ترسو و تأثیرپذیر از جریان‌هاست، خاطرنشان کرد: بنابراین وضعیت امروز بورس امری طبیعی است. ما همین ناملایمات و اتفاق‌ها را در سایر بازارها هم شاهد هستیم؛ اما نکته این است که تأثیر اتفاق‌ها در دیگر بازارها کمتر به چشم می‌آید و هیچ کس نمی‌گوید و نمی‌بیند که به طور مثال مسکن از حیث حجم معاملات به شدت افت کرده و باوجود اینکه می‌گویند قیمت‌ها اندکی افزایش یافته، اما همچنان در حساب‌ها و گردش‌های معاملات لحاظ نمی‌شود.

وی در بخش دیگری از سخنان خود به نسبت P/E (نسبت قیمت به سود یک سهم) اشاره و اظهار کرد: بورس از حیث نسبت P/E در سطح ارزنده خود قرار دارد؛ هرچند این ناملایمات و ریسک‌های سیاسی و ژئوپلیتیک بسیار جدی است و تأثیر خودش را بر رکود بازار گذاشته است.

آقابزرگی در پاسخ به این پرسش که آیا با این شرایط آینده بورس قابل پیش‌بینی است و آیا طبق پیش‌بینی‌های گذشته، رسیدن به شاخص ۵ میلیون واحد تا انتهای سال قابل دسترس است، گفت: تا چندی پیش اعتقاد داشتیم تا انتهای سال شاخص ۵ میلیون واحد را خواهیم دید، اما هر روز شاهد افزایش ریسک‌ها در بازار هستیم. تحولات خاورمیانه، کش‌دار شدن مذاکرات که پس از دو دهه هنوز تکلیف آن مشخص نشده است، وجود ریسک ناترازی‌های انرژی در کشور و قطعی‌های مکرر؛ ریسک‌هایی هستند که مدت‌ها با آن دست به‌گریبان هستیم؛ به این موارد اضافه کنید تعطیلی‌های مداوم کشور و اتفاق‌های دی‌ماه امسال را که بر میزان ریسک‌ها افزوده و همین سبب شده به صورت نانوشته وضعیت فوق‌العاده‌ای را در کشور شاهد باشیم که همه این موضوعات پیش‌بینی‌های گذشته را زیر سؤال برده است.

احتمال رسیدن به پیش‌بینی‌های گذشته بسیار ضعیف است

این کارشناس بازار بورس بیان کرد: باوجوداینکه بنده هم پیش از این اتفاق‌ها معتقد به ‌رسیدن شاخص بورس به عدد ۵ میلیون واحد بودم، اما امروز معتقدم رسیدن به این محدوده بسیار ضعیف است؛ مگر اینکه در حوزه مذاکرات گشایش‌های قابل توجهی رخ دهد.

وی بیان کرد: ما پیش از این، تحریم‌های آمریکا و فعال شدن مکانیسم ماشه را داشتیم و امروز اتحادیه اروپا مستقیم روبه‌روی ما قرار گرفته است؛ این نشان می‌دهد برای جلوگیری از چنین ریسک‌ها و پیشامدهایی نیازمند بازنگری در نوع حکمرانی و سیاست‌های کلان هستیم.

آقابزرگی با تأکید بر اینکه چنانچه این سیاست‌ها اصلاح شود تاحدودی ریسک‌ها کاهش می‌یابد، عنوان کرد: در غیر این صورت به‌صورت فرسایشی در بورس شاهد تنزل خواهیم بود و این تنزل فقط در شاخص بورس محدود نمی‌شود، بلکه وضعیت اقتصادی کشور به سمت بحرانی‌تر شدن حرکت می‌کند.